Kłębuszki nerkowe to umiejscowione w nerce maleńkie kuleczki utworzone przez zwinięte naczynia krwionośne. W prawidłowo funkcjonującym organizmie te niewielkie, rurkowate struktury są w stanie zapewnić sprawne odfiltrowanie krwi z toksyn, a następnie przenikanie produktów przemiany materii przez ściany naczyń krwionośnych do tej części nerki, w której zbiera się mocz, wraz z którym zostaną wydalone na zewnątrz. Jak widać, kłębuszki nerkowe odgrywają kluczową rolę nie tylko w procesie oczyszczania krwi przez nerki, ale również podczas wydalania razem z moczem produktów przemiany materii. Jeśli ten perfekcyjnie zaprogramowany mechanizm zawodzi, zaczynają się poważne problemy zdrowotne.

Do kłębuszkowego zapalenia nerek dochodzi wtedy, gdy jakiś fragment produktów komórek odpornościowych, np. przyklejone do płytki bakteryjnej przeciwciała, zostanie zatrzymany i utknie w plątaninie naczyń krwionośnych. Dochodzi wówczas do powstawania tzw. kompleksów białkowych, które potrafią odkładać się tak szybko, że w krótkim czasie są w stanie zablokować działanie kłębuszków nerkowych, wskutek czego do kłębuszkowego zapalenia nerek dołączają się różne poważne choroby zakaźne i immunologiczne.

Kłębuszkowe zapalenie nerek może rozwinąć się w następstwie którejś z niżej wymienionych chorób:

• przewlekła choroba dziąseł
• nowotwory
• zapalenie prostaty
• dirofilarioza – robaczyca serca
• choroby odkleczczowe: borelioza i erlichioza
• zapalenie wsierdzia
• choroby autoimmunologiczne np. toczeń
• stany zapalne skóry

Objawy kłębuszkowego zapalenia nerek u psów

Zazwyczaj pierwszym, najłatwiejszym do zauważenia objawem kłębuszkowego zapalenia nerek u psów jest pojawienie się krwi w moczu. Jeśli pies ma na spacerze dużą swobodę i załatwia się z dala od swojego opiekuna, trudno to w porę dostrzec, ale sygnałem ostrzegawczym powinno być częste oddawanie moczu i wówczas koniecznie trzeba mu się dokładnie przyjrzeć. W zimie nietypową barwę można zobaczyć na śniegu, w lecie warto mieć przy sobie kawałek czystej ligniny i podłożyć w miejsce, na które spływa strumień moczu, wówczas jego zabarwienie będzie dużo bardziej widoczne. Krew w moczu może pojawić się również na skutek jakiegoś innego schorzenia, np. kamicy nerkowej, ale jej obecność zawsze wymaga bardzo pilnej konsultacji lekarza weterynarii.

Spośród innych objawów kłębuszkowego zapalenia nerek należy wymienić:

• utratę apetytu
• wzmożone pragnienie (poliuria)
• częste oddawanie moczu (polidypsja)
• charakterystyczny nieprzyjemny zapach oddechu
• wymioty
• ospałość i osłabienie
• utratę wagi

Diagnozowanie kłębuszkowego zapalenia nerek u psa

Opiekun psa, który zauważy krew w jego moczu, osłabienie lub utratę wagi, powinien natychmiast zaprowadzić go do weterynarza, zwłaszcza, gdy na trasie spacerów jego podopieczny jest narażony na kontakt z kleszczami. Lekarz przeprowadzi badanie, które ma na celu ustalenie, czy na ciele psa nie ma obrzęków mogących świadczyć o stanie zapalnym i gromadzeniu się płynów. Poza tym wykona podstawowe badania laboratoryjne krwi i moczu, umożliwiające dokładną ocenę stanu jego zdrowia. O kłębuszkowym zapaleniu nerek świadczy specyficzny zestaw cech: jednoczesna obecność krwi oraz podwyższony poziom białka w moczu. Innym charakterystycznym objawem kłębuszkowego zapalenia nerek są tzw. wałeczki szkliste, mikroskopijne struktury białkowe, które tworzą się w kanalikach nerkowych i powodują ich uszkodzenie.

W zależności od stanu zwierzęcia niezbędne może okazać się wykonanie dodatkowych badań diagnostycznych:

• badanie krwi, żeby sprawdzić, czy pies nie ma anemii oraz zmierzyć poziom czynników zapalnych, które mogą sygnalizować infekcję
• USG lub zdjęcie rentgenowskie nerki, żeby wykluczyć lub potwierdzić obecność guza
• biopsja nerki, w celu odróżnienia kłębuszkowego zapalenia nerek od innej poważnej choroby nerek – amyloidozy

W diagnozowaniu kłębuszkowego zapalenia nerek bardzo ważne jest ustalenie schorzenia, które je wywołało. W praktyce nie jest to  łatwe, dlatego jeśli się nie uda, stosuje się serię steroidowych leków przeciwzapalnych w małych dawkach. Umiarkowana poprawa oraz brak gorączki po kilku dniach leczenia sugeruje autoimmunologiczny lub idiopatyczny przypadek kłębuszkowego zapalenia nerek. Niestety prawie 70% przypadków tej choroby pozostaje bez zidentyfikowania jej przyczyny, co nie ułatwia leczenia.

Leczenie kłębuszkowego zapalenia nerek u psa

Leczenie kłębuszkowego zapalenia nerek u psów różni się w zależności od choroby, która je wywołała, dlatego bardzo często ustala się je indywidualnie dla każdego psa. Infekcje leczy się antybiotykami, choroby autoimmunologiczne lekami immunosupresyjnymi. Pozostają jeszcze schorzenia, na którą nie ma skutecznej, dedykowanej terapii. W tej sytuacji każdorazowo ustala się sposób leczenia w zależności od stanu zwierzęcia, dlatego warto powierzyć jego leczenie doświadczonemu lekarzowi weterynarii, który specjalizuje się w leczeniu chorób nerek.

Zwierzętom cierpiącym na problemy z nerkami należy podawać niskobiałkową oraz ubogą w fosfor dietę. Jeśli występuje jakakolwiek postać nadciśnienia, trzeba ściśle przestrzegać diety niskosodowej. W warunkach domowych utrzymanie tak rygorystycznej diety może okazać się trudne, dlatego najprostszym wyjściem jest podawanie psu dobrej karmy weterynaryjnej.

Rokowanie  w przypadku kłębuszkowego zapalenia nerek u psów                   

Powrót psa do zdrowia zależy od współistniejących schorzeń powodujących niedrożność oraz stan zapalny kłębuszków nerkowych. Zapalenie wsierdzia lub bakteryjna infekcja serca jest bardzo poważnym schorzeniem, które nie zawsze poddaje się antybiotykoterapii i potrafi trwale osłabić i uszkodzić serce, jeśli nie zostanie szybko leczone. Wysokie ciśnienie krwi spowodowane chorobami nerek samo w sobie jest poważną chorobą, dlatego konieczne trzeba pilnować diety i podawania leków regulujących ciśnienie krwi, zgodnie z zaleceniem lekarza weterynarii. Niestety jest to bardzo podstępna choroba i kiedy już wydaje, się, że pies wraca do zdrowia, może nastąpić pogorszenie, dlatego konieczne są regularne wizyty kontrolne oraz badania krwi i moczu. Nie wolno ich zaniedbywać, bo statystyki pokazują, że u około 70 % psów chorujących na kłębuszkowe zapalenie nerek dojdzie do przewlekłej niewydolności nerek.

Uwaga:

Artykuł ma charakter informacyjny. Naszym celem jest zwrócenie uwagi opiekuna psa na te zmiany w jego wyglądzie oraz zachowaniu, które mogą być objawem choroby. Jeśli coś nas niepokoi, nie zwlekajmy z wizytą u lekarza weterynarii. Pies nie powie, co mu dolega, dlatego obserwujmy go bardzo uważnie, by móc przekazać jak najwięcej istotnych informacji o jego dolegliwościach i odpowiedzieć na zadawane pytania. Ułatwi to postawienie prawidłowej diagnozy i zwiększy szanse naszego przyjaciela na szybki powrót do zdrowia.