Jeżeli zdecydowaliśmy się na psa rasowego, należy go kupić u hodowcy zarejestrowanego w Związku Kynologicznym w Polsce. Mimo, że czasem zdarza się, że pod patronatem Związku działają prawdziwe fabryki psów, które trzeba omijać z daleka, są to przypadki incydentalne i znakomita większość hodowców w nim zrzeszonych odchowuje szczenięta uczciwie, z należytą starannością. Fakt, że jest gdzie zasięgnąć o nich opinii, znacznie zmniejsza ryzyko nabycia szczenięcia niedożywionego, zarobaczonego, lub co gorsze, obciążonego poważnymi wadami dziedzicznymi.
Zgodnie z regulaminem szczenię powinno przejść przegląd hodowlany, być sprzedawane z tatuażem lub czipem i metryczką uprawniającą do otrzymania rodowodu. Szanujący się hodowca dołączy książeczkę zdrowia z wpisanymi do niej przez lekarza (nie przez hodowcę!) datami odrobaczenia i szczepienia, trochę karmy, do której pies jest przyzwyczajony, a także malutki kocyk przesiąknięty zapachem gniazda. Powinien być włożony do nowego legowiska, bo to pomoże psu szybciej zaaklimatyzować się w nowym domu. Niektórzy hodowcy dołączają również „instrukcję obsługi psa”, która w przypadku nowicjuszy bywa bardzo pomocna.
Nie ma miejsca, w którym można kupić psa z gwarancją, że będzie piękny i zdrowy, jednak kupno w dobrej, legalnej, hodowli jest obciążone znacznie mniejszym ryzykiem. Rodzice szczenięcia są psami rodowodowymi, co oznacza, że co najmniej od pięciu pokoleń ich pochodzenie jest udokumentowane. To, że odpowiadają wzorcowi rasy, zostało zweryfikowane na wystawach i na przeglądzie hodowlanym. Dla wielu ras wymagane są testy psychiczne lub badania sprawnościowe, a także badania wykluczające choroby dziedziczne, bez czego pies lub suka nie mogą być zakwalifikowane do hodowli. Wiemy, na jaką rasę zdecydowaliśmy się i jak pies będzie wyglądać na kolejnych etapach swojego rozwoju. Wiemy również, jakich predyspozycji i cech charakteru możemy się spodziewać i w jakim kierunku powinno pójść jego wychowanie i ewentualne szkolenie. Ta wiedza jest niezwykle ważna, ponieważ pies temperamentem i charakterem powinien pasować do trybu życia, możliwości czasowych i upodobań właściciela.
Hodowla hodowli nierówna
O tym, jaką wybrać hodowlę decyduje w dużej mierze to, czy chcemy kupić psa, który ma pełnić funkcję przyjaciela domu, czy też mamy ambicje hodowlane i wystawowe.
Jeśli planujemy wystawianie psa, a w przyszłości być może zajęcie się hodowlą, powinniśmy poszukać szczenięcia z najlepszych linii hodowlanych, bo oprócz urody i dobrej psychiki, powinien mieć także doskonały rodowód. Łatwo powiedzieć, trudniej zrobić, bo jak znaleźć hodowlę „najlepszą”? Zacząć trzeba od wystaw, z których najważniejsza jest Wystawa Klubowa, bo tam można zobaczyć wszystkie najlepsze psy danej rasy. Jest to wystawa najpełniej obrazująca dorobek poszczególnych hodowli, które w konkurencji o tytuł „najlepszej hodowli” prezentują psy ze swoim przydomkiem. Natomiast konkurs na „najlepszego reproduktora” pozwala wybrać psa, który wyprowadził najpiękniejsze i najbardziej wyrównane potomstwo.
Szczególną wagę w ocenie hodowli ma słowo „wyrównane”, bo jeśli hodowla potrafi wyprowadzić stawkę w idealnie tym samym typie, to znaczy, że dopracowała się wyrównanego, wysokiego poziomu i piękny pies z tej hodowli nie jest dziełem przypadku, ale wynikiem doświadczenia i mądrej polityki hodowlanej. Kupując szczenię w takiej hodowli mamy naprawdę dużą szansę na to, że będziemy mieć pięknego psa wystawowego.
Podobnie ocenia się reproduktora, który musi wyprowadzić potomstwo po kilku różnych sukach. Jeśli każdy pies w tej stawce wygląda inaczej, jeden jest większy, drugi mniejszy, jeden masywny, drugi drobnokościsty, to znaczy, że pies, choćby sam był wybitny, niestety swoich cech potomstwu nie przekazuje. Dobry reproduktor powinien dać potomstwo tak wyrównane w typie, że aż trudno je rozróżnić. Bez względu na to, po jakiej są matce, dominujące są geny ojca. Jeśli więc zależy nam na psie wystawowym, można również kupić szczenię za pośrednictwem właściciela reproduktora, który wie, w jakiej liczącej się hodowli oczekiwany jest miot po jego psie i może, jeśli tak się umówił, wybrać szczenię w ramach rozliczenia za krycie.
Nowicjuszowi, który dopiero rozpoczyna przygodę z kynologią trudno będzie samemu dokonać takiego wyboru. Warto więc przejrzeć strony internetowe klubów ras gdzie publikowane są wyniki wszystkich wystaw. Zauważymy, że najczęściej w czołówce znajdują się psy pochodzące z kilku zaledwie hodowli. Jeśli do tego zobaczymy, że psy z tym samym przydomkiem wystawiane są zarówno w klasie szczeniąt jak i weteranów, upewnimy się, że jest to hodowla z wieloletnim dorobkiem, która nie zmienia rasy w zależności od tego, jaka jest akurat moda i co się najlepiej sprzedaje. Zakup szczeniaka z takiej hodowli wiąże się wprawdzie z większym wydatkiem i często koniecznością dłuższego oczekiwania, ale na pewno się opłaci. Suki, które będą miały wybitne psy w rodowodzie, nawet, jeśli same wybitne nie będą, to pokryte odpowiednim samcem mogą dawać doskonałe potomstwo.
Dla hodowli zawsze cenniejsza jest mniej urodziwa suka z doskonałym rodowodem, aniżeli piękna suka, w której rodowodzie próżno szukać psów wybitnych. Hodowcy od którego mamy zamiar kupić szczenię trzeba koniecznie powiedzieć, jakie z nim wiążemy nadzieje, z pewnością pomoże wybrać szczenię z miotu, bo jemu też zależy na tym, żeby najpiękniejsze psy sławiły jego hodowlę, a nie były pokazywane wyłącznie na osiedlowym skwerku. Oczywiście żaden hodowca nie da gwarancji, że ze szczeniaka wyrośnie champion, bo o tym decyduje nie tylko doświadczenie hodowcy, lecz również genetyka i łut szczęścia, ale losowi i szczęściu można, a czasem nawet trzeba pomagać.
Jeżeli kupujemy psa rasowego wyłącznie do towarzystwa, nie musimy szukać psa po wybitnych przodkach, ważniejsza jest jego psychika, aniżeli widoczne tylko dla znawcy detale jego budowy anatomicznej. Nie wymuszajmy w takim przypadku na hodowcy, żeby nam sprzedał najlepsze eksterierowo szczenię, bo dla nas, uczciwie rzecz biorąc, nie ma to znaczenia. Wybór tego najlepszego jest zresztą bardzo trudny i obciążony dużym ryzykiem. Wiele razy hodowca “najlepszego” psa zostawił dla siebie, a potem na wystawie spotkał się w konkurencji na ringu z jego bratem, którego sprzedał, bo wydawał mu się mniej obiecujący i … przegrał. Jeśli więc kupujemy psa do kochania, najważniejsze jest to, żeby szczenię było zdrowe, dobrze odżywione i odchowywane w obecności ludzi a to, że ma np. odrobinę za nisko osadzony ogon, zupełnie się nie liczy. Ale nawet wówczas, gdy chcemy mieć psa wyłącznie do towarzystwa, szukajmy go u dobrego hodowcy, bo tylko wtedy wiemy, co kupujemy i co z niego wyrośnie. Pamiętajmy, że hodowla hodowli nierówna i decyzja musi być dobrze przemyślana, bo pies będzie nam towarzyszył przez wiele lat i dobrze by było, żeby pasował do “swojego człowieka”.
