Pochodzenie

Kiedy w grobowcu Faraona sprzed 4000 roku p.n.e. odkryto wizerunek krótkonożnego psa o długim tułowiu miłośnicy jamników uznali, że rasa pochodzi ze starożytnego Egiptu. Trudno dziś powiedzieć, czy był to rzeczywiście protoplasta jamnika, czy tylko pies o krótkich nóżkach i długim tułowiu, który do złudzenia go przypomina. Mimo tak odległych poszukiwań, bardziej przekonujące jest stwierdzenie, że ojczyzną jamników są tereny dzisiejszych Niemiec, skąd pochodzą pierwsze wzmianki o tej rasie. Już w XIV wieku tak o nich pisano: “psy o krótkich nogach, wchodzą o wiele łatwiej pod ziemię niż inne i są bardziej przydatne do polowań na borsuki”. Były to psy specjalnie przystosowane do tropienia borsuków w norach, stąd zresztą wzięły swoją nazwę: „Dachshund”, ponieważ „Dachs” w języku niemieckim znaczy borsuk, a Hund” – pies. Mniejsze z nich używane były do polowania na króliki i gronostaje.

Do powstania dzisiejszego jamnika przyczyniło się wiele ras takich jak: posokowce, pointery, pinczery i teriery. Pierwszy wzorzec rasy opracowano w 1879 roku i od tego czasu popularność jamników nieustannie rosła. W 1880 roku założono im księgi rodowodowe a w 1888 roku powstał Niemiecki Klub Jamnika. Bardzo szybko, bo już trzy lata później, w 1891 roku, odbyła się pierwsza wystawa klubowa, na której pojawiło się aż trzysta jamników! Cztery lata później po raz pierwszy dokonano obowiązującego do dziś podziału jamników według rodzaju szaty i masy ciała

Za najstarszego uważa się jamnika krótkowłosego. W wyniku jego skrzyżowania z długowłosymi płochaczami lub cocker spanielami powstał jamnik długowłosy. Natomiast dzięki skojarzeniu jamnika krótkowłosego z terierami, w tym przede wszystkim z dandie dinmont terierem oraz ze sznaucerami miniaturowymi mamy jamnika szorstkowłosego.

Te trzy odmiany występują w trzech kategoriach wagowych: standardowe, miniaturowe i królicze. Wszystkie one uznane zostały za odrębne rasy i na wystawach są oceniane osobno. Jest zatem jeden wzorzec FCI-148, ale dziewięć odmian a raczej ras, które między sobą różnią się rodzajem szaty i masą ciała.

Wygląd
Wszystkie jamniki mają identyczną budowę anatomiczną: wydłużony tułów i bardzo mocną, silnie umięśnioną przednią część ciała, przystosowaną do kopania w ziemi. Mają wydatne przedpiersie z zagłębieniami po obu stronach mostka, długi, prosty grzbiet i szeroki zaokrąglony zad. Łapy krótkie i mocne, przednie lekko rozstawione na zewnątrz, tylne mniejsze, skierowane ku przodowi. Głowa jest osadzona na długiej, muskularnej, lekko wygiętej szyi i ma kształt klina, stop słabo zaznaczony, kufa z lekkim garbonosem. Oczy ciemne, migdałowate, średniej wielkości z wyraźnie zaznaczonym łukiem brwiowym. Uszy zwisające, długie, przylegające do głowy. W porównaniu z pozostałymi odmianami jamnika: szorstkowłosym i krótkowłosym, głowa jamnika długowłosego jest bardziej szlachetna, a uszy dłuższe i niżej osadzone.

Wielkość:
Zwyczajowo wielkość psa mierzy się jego wysokością w kłębie. Podstawą do określenia wielkości jamnika jest masa ciała i obwód klatki piersiowej, mierzony w wieku minimum 15-tu miesięcy. Jamnik standardowy ma obwód klatki piersiowej powyżej 35 cm, miniaturowy od 30-35 cm a króliczy poniżej 30 cm.

Ciężar ciała jamnika standardowego wynosi 6,5-7 kg, ale nie więcej niż 9 kg, miniaturowego 4 kg, a króliczego 3,5 kg.

Charakter, usposobienie
Jamnik to oczywiście znakomity pies myśliwski, ale powoli, coraz bardziej staje się przede wszystkim psem do towarzystwa. Jest to bardzo aktywny i wytrwały piesek, uwielbia długie spacery, w czasie których niezmordowanie biega na swoich krótkich nóżkach. Jeśli nadarzy się okazja z radością pogoni ptaka lub jakieś małe zwierzę, dlatego też na spacerze, dla własnego bezpieczeństwa zawsze powinien być prowadzony na smyczy.

Jamnik jest psem bardzo niezależnym, często upartym, stąd też już od szczenięcia wymaga bardzo konsekwentnego prowadzenia. Jest wyjątkowo inteligentny i można go nauczyć wszystkiego. Wymaga to jednak dużo cierpliwości, jamnika trzeba do podporządkowania się właścicielowi przekonać, nie wolno go karcić i doprowadzić do sytuacji, w której zbuntuje się i odmówi posłuszeństwa. W sytuacjach konfliktowych najlepiej odwrócić jego uwagę, rozbawić i dopiero po chwili powrócić do szkolenia. Najlepszą metodą jest nagradzanie, ten niepoprawny łakomczuch dla niedużego smakołyka jest w stanie zrezygnować z części swojej niezależności.

Jamnik to nie tylko sportowiec, ale i kanapowiec. Bardzo lubi po powrocie ze spaceru wygodnie ułożyć się na kanapie lub w fotelu i nie protestuje, jeśli podłoży mu się poduszkę i przykryje ciepłym kocykiem.

Jamnik jest psem o wielkiej osobowości, potrzebuje stałego i bliskiego kontaktu z opiekunem, pozostawiony sam sobie może stać się złośliwy i zdziwaczały.

Szata
Jamniki występują w trzech odmianach owłosienia:

gładkowłose – o sierści krótkiej, pozbawionej podszerstka, gęstej i przylegającej, która nie powinna być ani zbyt delikatna, ani zbyt obfita;

długowłose – o sierści długiej, prostej lub pofalowanej, dłuższej na dole szyi, klatce piersiowej, spodzie tułowia, uszach i tylnej stronie ud. Najdłuższy jest włos na ogonie, gdzie tworzy efektowne pióro;

szorstkowłose – o krótkim szorstkim, twardym włosie, wyposażonym w podszerstek, jednakowo długim na całym ciele. Tylko na głowie sierść jest nieco dłuższa i tworzy krzaczaste brwi i brodę.

Umaszczenie:

• jednokolorowe – rude, rudo-żółte, żółte, kolory czyste lub z czarnym nalotem;
• dwukolorowe – czarne lub czekoladowe podpalane, marmurkowe (tygrysie, pręgowane), na ciemniejszym tle (czarnym, rudym lub szarym) nieregularne szare lub beżowe plamy;
• pręgowane – na rudym lub żółtym tle ciemniejsze pręgi;

Najczęściej spotyka się jamniki rudobrązowe lub czarne podpalane.

Najłatwiejszy w pielęgnacji jest oczywiście jamnik gładkowłosy, bardzo systematycznego szczotkowania wymaga jamnik długowłosy, natomiast jamnika szorstkowłosego trzeba regularnie trymować, zwłaszcza, jeśli ma brać udział w wystawach.

Więcej na temat pielęgnacji jamników i przygotowania ich do wystaw

Zdrowie

Jamniki biją wszelkie rekordy długowieczności, przeważnie żyją około 15 lat, ale zdarzają się i takie, które potrafią dożyć nawet 20 lat. Niestety są podatne na różnego rodzaju poważne choroby, wśród których najczęstsze są schorzenia kręgosłupa.

Pierwszą przyczyną tego problemu jest specyficzna budowa anatomiczna – długi kręgosłup wsparty na maleńkich, krótkich łapkach, które nie są w stanie zamortyzować wstrząsu podczas biegania i skoków. Druga przyczyna to wielka i najczęściej nierozumna miłość ich właścicieli, którzy nagminnie je przekarmiają, co obciąża kręgosłup i jest zabójcze dla zdrowia.

Dbajmy więc o naszego przyjaciela, nie każmy mu skakać i chodzić zbyt dużo po schodach a nade wszystko nie przekarmiajmy go z wielkiej miłości, bo nadwaga to najczęstsza przyczyna wszystkich dolegliwości. Jeśli zobaczymy, że pies ma problemy z poruszaniem się, ma wygarbiony grzbiet, powłóczy tylnymi nogami, odczuwa ból w czasie chodzenia a zwłaszcza prób brania na ręce, trzeba natychmiast zasięgnąć porady lekarza weterynarii. Niestety większość problemów z kręgosłupem jest wynikiem złego trybu życia, braku ruchu, nadwagi i jeszcze raz nadwagi. Kochajmy jamniki, bo na to zasługują, ale mądrze!

Jamnik to pies, który nie ma zwyczaju leżeć na podłodze a już z pewnością nie na kamiennej posadzce. Jest bardzo wrażliwy na wilgoć, chłód i przeciągi, dlatego w chłodne dni powinien nosić ciepłe ubranko. Powinien mieć również ciepłe legowisko, choć najchętniej wypoczywa na fotelach i kanapach. Miłośnicy małych piesków wymyślili nawet specjalne schodki by się bez trudu mogły na nie dostać.

Jamniczki często mają ciąże urojone, jeśli nie planujemy szczeniąt, lepiej pomyśleć o kastracji, bo powtarzające się ciąże urojone powodują zaburzenia równowagi hormonalnej i niosą ryzyko bardzo niebezpiecznego dla życia ropomacicza.

Do kogo pasuje ten pies ?
Jamnik to niewątpliwie pies dla kogoś, kto potrafi docenić jego inteligencję i zaakceptować jego niezależność. Wymaga wcześniejszego niż inne rasy szkolenia. Problem polega na tym, że potrafi z takim wdziękiem wejść człowiekowi na głowę, że wielu właścicieli nie zdaje sobie nawet sprawy z tego, że zanim zabrali się do szkolenia psa, to on już ich zdołał wyszkolić. Oglądając słynną krakowską paradę jamników można mieć jednak nadzieję, że na szczęście te psy trafiają do ludzi, którzy bardziej cenią ich niezwykła osobowość niż posłuszeństwo.

Jamnik z pewnością będzie wspaniałym towarzyszem dla osób starszych, którzy mogą poświecić mu dużo czasu i uwagi. Nadaje się również dla rodzin z dziećmi, maluchy trzeba jednak pilnować, żeby nie zrobiły psu krzywdy biorąc go na ręce. Dzieci muszą wiedzieć, że żadnego psa, a szczególnie jamnika, nie wolno podnosić za łapki, tylko podłożyć jedną rękę pod klatkę piersiową psa a drugą pod jego siedzenie, bo tylko w ten sposób nie sprawi mu się bólu.

Jamnik jest bardzo dobrym stróżem, szczekającym stosunkowo głośno, jak na tak niewielkiego psa. Jest również odważny, lubi być w centrum zainteresowania i w pełni uczestniczyć w życiu całej rodziny. Bardzo przywiązany do swoich właścicieli nie przepada za obcymi, wobec których jest często nieufny. Zdarzają się czasem jamniki, które nie tolerują dzieci, zwłaszcza małych, które często nieświadomie robią im krzywdę. Na spacerze potrafią pogonić małe zwierzęta lub ptaki, dlatego jeśli nie potrafią niezwłocznie wrócić na każde zawołanie przewodnik, powinny być na smyczy.

Zalety i wady
+ przywiązany do właściciela
+ doskonały pies rodzinny
+ towarzysz dla starszych dzieci
+ wesoły i skory do zabaw
+ inteligentny indywidualista
+ akceptuje inne zwierzęta
+ nadaje się do małego mieszkania
+ mało kłopotliwy w pielęgnacji – bardzo uparty
– skłonny do dominacji
– zazdrosny o swojego pana
– dość hałaśliwy
– potrafi przekopać ogródek
– podatny na schorzenia kręgosłupa
– łakomy, ma skłonność do otyłości
– samce bywają nadpobudliwe seksualnie

Ciekawostki
Każdego roku w Krakowie odbywa się wielka parada jamników. Ich właściciele na tę okazję przygotowują im wspaniałe kostiumy a wszystkie stacje telewizyjne nadają relacje z tej imprezy. Trzeba przyznać, że niewiele jest ras, które tak dobrze komponowałyby się z intelektualną atmosferą Krakowa jak właśnie jamnik. Często przy okazji tej parady widzi się psy na wózkach inwalidzkich. To pokazuje jak wielkim problemem dla tej rasy są schorzenia kręgosłupa i stawów, ale jednocześnie dowodzi, że jeśli tylko właściciel naprawdę dba o swojego przyjaciela, to nawet na wózku pies może zupełnie normalnie funkcjonować i cieszyć się życiem.

Jak znaleźć dobrą hodowlę ?

• Jeśli chcesz mieć psa tej rasy, nie kupuj go z niesprawdzonego źródła, poszukaj dobrej hodowli w naszym Katalogu Hodowców
• Wszystkich należących do ZKwP/FCI Hodowców psów rasowych zapraszamy do wpisania się za pośrednictwem Formularza kontaktowego do prowadzonego na naszym portalu Katalogu Hodowców, żeby ci, którzy chcą kupić dobrze odchowane szczenię, mogli do nich trafić. Wpis do katalogu jest bezpłatny.

Wzorzec rasy FCI

07.11.2019/EN
wersja polska 07.11.2019, rewizja i uzupełnienie aktualnej wersji Mirosław Redlicki
Wzorzec FCI nr 148
JAMNIK
Kraj pochodzenia: Niemcy
Data publikacji obowiązującego wzorca: 04.09.2019
Przeznaczenie: pies myśliwski do polowań na i pod ziemią.
Klasyfikacja FCI: Grupa IV – Jamniki.
Obowiązują próby pracy.

KRÓTKI RYS HISTORYCZNY:
Jamnik (nazwa oryginalna: Dackel lub Teckel) znany jest od średniowiecza. Jego rodowód wywodzi się od psów gończych, które były wykorzystywane do pracy na i pod ziemią. Z tych krótkonożnych psów ukształtował się dzisiejszy jamnik, który jest wszechstronnym użytkowym psem myśliwskim. Znakomicie sprawdza się jako pies norujący, ale także jako pies gończy i tropiący. Najstarszym Klubem Jamnika jest Deutsche Teckelklub e.V. założony w 1888 r. Jamnik od lat jest hodowany w trzech odmianach wielkości (standard, miniatura i króliczy) oraz w trzech odmianach sierści (krótkowłosy, długowłosy i szorstkowłosy), co w sumie daje dziewięć odmian.

WRAŻENIE OGÓLNE:
Niski, krótkonożny, o wydłużonej, ale zwartej sylwetce, bardzo dobrze umięśniony, głowa zuchwale noszona z bystrym wyrazem pyska. Jego budowa pozwala na szybkie i zwinne poruszanie się na i pod powierzchnią ziemi. Wyraźnie zaznaczone piętno płci.

WAŻNE PROPORCJE:
Przy zachowaniu prześwitu pod psem, wynoszącego około 1/3 wysokości w kłębie, długość tułowia (od przedniej krawędzi rękojeści mostka do guza siedzeniowego) powinna pozostawać w harmonijnej proporcji do wysokości w kłębie, to znaczy 1 do 1,7-1,8.

ZACHOWANIE/CHARAKTER:
Z natury przyjacielski, nie jest tchórzliwy, ani agresywny, o zrównoważonym temperamencie, wytrwały, obdarzony dobrym węchem, zwinny, pełen pasji. pies myśliwski.

… cały wzorzec znajduje się na stronie Związku Kynologicznego w Polsce