Zapalenie ucha jest często spotykanym schorzeniem psów, około 10% porad lekarskich dotyczy właśnie dolegliwości laryngologicznych. Przyczyny mogą być bardzo różne, dlatego zawsze, kiedy pies ma problemy z uszami, konieczna jest szybka konsultacja weterynaryjna i fachowe leczenie, ponieważ są to schorzenia, które lubią powracać. Postawienie właściwej diagnozy wymaga czasem przeprowadzenia dodatkowych badań, bo tylko dokładne poznanie przyczyny dolegliwości pozwala na podjęcie skutecznego leczenia.

Są rasy szczególnie skłonne do tego typu chorób: pudle, spaniele, labradory, buldogi, owczarki pirenejskie i … wiele innych. Generalnie rzecz biorąc na zapalenie uszu najbardziej narażone są wszystkie kłapouchy. Podczas spacerów do ich uszu dostaje się kurz i wilgoć, co stwarza bardzo podatne warunki do rozwoju bakterii i grzybów.

Wśród najczęściej spotykanych przyczyn stanu zapalnego uszu można wymienić: 

• Zakażenia bakteryjne, wśród których najczęstsze to gronkowce i pałeczka ropy błękitnej. Jeśli leczenie ma być skuteczne, konieczne jest pobranie wyskrobin w celu określenia rodzaju bakterii oraz ustalenie jej oporności na poszczególne antybiotyki. Jest to podstawa sukcesu w leczeniu, bo je ukierunkowuje i pozwala zastosować leki, które w przypadku tego, a nie innego psa będą najbardziej skuteczne.
• Infekcje drożdżakowe. Sprzyja temu duża wilgotność panująca w kanale słuchowym, dlatego też najczęściej spotyka się je u psów o długich, słabo wentylowanych uszach, w których długo utrzymuje się wilgoć stanowiąca idealne środowisko dla ich rozwoju. Nie znaczy to jednak, że u psów o uszach stojących infekcje drożdżakowe nie występują. Mogą się pojawić po zalaniu ucha wodą, lub na skutek zaniedbania podstawowej higieny tego narządu. Kanał słuchowy nie może być zarośnięty włosami, bo osadzająca się na nich woskowina może doprowadzić do jego zaczopowania a stąd już tylko krok do powstania stanu zapalnego
• Świerzbowce. Są to niewielkich rozmiarów pasożyty bytujące w zewnętrznym przewodzie słuchowym, występujące najczęściej u młodych psów. Dość łatwo je poznać, bo pies ciągle drapie uszy, w których już na pierwszy rzut oka widać brązowawe strupy powstające z przetworzonej woskowiny. Powodują bardzo uciążliwe schorzenie, zwane świerzbem usznym, które łatwo przenosi się na inne zwierzęta, nie jest natomiast zaraźliwe dla ludzi
• Nużeńce. Z innych infekcji pasożytniczych powodujących zapalenie ucha należy wymienić nużeńca, rozpoznanie wymaga potwierdzenia badaniem laboratoryjnym a leczenie jest długotrwałe i trudne.
• Alergie. U psów, które są na nie podatne, przyczyną powstania stanu zapalnego ucha mogą być różnego rodzaju alergeny pojawiające się szczególnie w okresie od wiosny do jesieni, podczas intensywnego kwitnienia roślin. Zdarza się, że problemy z uszami są skutkiem rozprzestrzenienia się uogólnionej infekcji skórnej, np. atopowego zapalenia skóry. Leczenie tego rodzaju infekcji w przewodach słuchowych jest bardzo trudne, długotrwałe, z tendencją do nawrotów. Przyczyną kłopotów może być również uczulenie na ślinę i odchody pcheł, warto więc zacząć leczenie od przeprowadzenia kuracji przeciw tym pasożytom.           
• Obecność ciała obcego w uchu, które przypadkowo, najczęściej w czasie spaceru w lesie lub parku dostało się do przewodu słuchowego i podrażnia go powodując stan zapalny. Są to najczęściej źdźbła traw, rozmaite kłoski, czasem kawałki patyków. Ich obecność drażni psa, jeśli więc zobaczymy, że po spacerze drapie ucho trzeba natychmiast do niego zajrzeć i usunąć przyczynę problemu. Jeśli ciało obce powędruje głębiej, potrzebna jest pomoc lekarza weterynarii. Bardzo podobne objawy jak te, obserwowane w przypadku ciała obcego, mogą pojawić się również w przypadku obecności w kanale słuchowym polipów lub innych różnego rodzaju narośli.

bakteryjne zapalenie ucha

Objawy zapalenia ucha zewnętrznego

Mogą być różne, tak jak różne są jego przyczyny. Dla właściciela psa najważniejsze jest spostrzeżenie, że z uchem lub uszami jego przyjaciela dzieje się coś niedobrego, a nie jest to trudne, bo pies bardzo wyraźnie to pokazuje drapiąc ucho i trąc nim o tapicerkę kanap lub dywany. Nie należy z tym zwlekać, bo stany zapalne ucha są bardzo bolesne, długotrwałe, a niedoleczone często przechodzą w stan chroniczny. Nie należy więc lekceważyć objawów, które mogą świadczyć o chorobie i jak najprędzej zasięgnąć lekarza weterynarii.

Co nas powinno zaniepokoić?

• pies jest niespokojny i trzepie uszami
• przechyla głowę na stronę chorego ucha
• trze uszami o dywan lub meble, usiłując złagodzić swędzenie
• brązowawe strupy u wejścia do kanału słuchowego
• podwyższenie temperatury u nasady małżowiny usznej
• bolesność ucha przy dotyku
• zaczerwienienie i obrzęk małżowiny usznej
• pojawienie się wycieku o różnym kolorze i konsystencji
• bardzo nieprzyjemny zapach
•  czasem podwyższona temperatura ciała i złe samopoczucie

Uwaga: jeśli pies energicznie trzepie uszami trzeba uważać, żeby nie uderzył uchem o jakiś sprzęt, bo może powstać krwiak małżowiny usznej, którego usunięcie wymaga zabiegu chirurgicznego.

chroniczne zapalenie ucha

Leczenie zapalenia ucha zewnętrznego 

Podstawą skutecznego leczenia jest ustalenie przyczyny problemu, bo inaczej leczy się infekcje grzybicze, inaczej bakteryjne, jeszcze inaczej pasożytnicze. Przeważnie stosuje się leki podawane bezpośrednio do kanału słuchowego, w przypadkach poważniejszych konieczne jest leczenie ogólne. Czas leczenia zależy od stopnia zaawansowania choroby. Wcześnie rozpoczęte trwa od 10 dni (zakażenia bakteryjne) do 30 dni (zakażenia grzybicze). Postać chroniczna odpowiednio dłużej. Jakiekolwiek leczenie zostanie przepisane, powinno zacząć się od dokładnego czyszczenia uszu w gabinecie weterynaryjnym, bo lek nie będzie działał, jeśli zamiast w kanale słuchowym znajdzie się na zarastającej go sierści albo zatykającym go korku z woskowiny. Jeśli więc kanał słuchowy jest tak zatkany, że po naciągnięciu małżowiny usznej nie jesteśmy w stanie do niego zajrzeć nawet na centymetr i w gabinecie nie mają zamiaru go wyczyścić, zmieńmy przychodnię, bo leczenie będzie stratą pieniędzy i czasu.

Przestrzec należy przed leczeniem zapalenia ucha domowym sposobem, lub kropelkami, które ostatnio pomogły komuś z rodziny. Nie wolno też podejmować leczenia przy pomocy leków, które kiedyś lekarz przepisał naszemu psu, nawet jeśli szybko poskutkowały. Za każdym razem przyczyna schorzenia może być inna, lub inne może być także zaawansowanie choroby, stąd też zalecona terapia musi być dostosowana do aktualnego stanu pacjenta.

Jak zapobiegać zapaleniu ucha u psa ?

Przed bardzo wieloma chorobami ucha można psa ustrzec. Podstawą jest higiena. Przynajmniej raz w tygodniu trzeba zajrzeć do ucha i sprawdzić czy nie ma czegoś nietypowego: wycieku, strupów lub nieprzyjemnego zapachu. Taki zwyczaj pozwala w porę podjąć leczenie, dzięki czemu będzie krótsze i bardziej skuteczne. Jeśli nic nie budzi zastrzeżeń potrzebne jest tylko stałe, w miarę pojawiającej się potrzeby, usuwanie sierści oraz nadmiaru woskowiny z kanału słuchowego, jeśli właściciel sobie z tym nie radzi, może to zrobić w każdym salonie pielęgnacji dla psów. Przy każdej wizycie w przychodni, choćby przy okazji szczepienia, poprośmy o kontrolę uszu.

Wiele problemów powstaje na skutek zalegającej w uszach wilgoci, która stwarza sprzyjające warunki dla rozwoju bakterii i grzybów. Szczególnie narażone są psy o długich, zwisających, słabo wentylowanych uszach. Dlatego po każdym spacerze podczas deszczowej pogody warto je osuszyć miękką, dobrze wchłaniającą wilgoć szmatką. Podczas kąpieli trzeba bardzo uważać, żeby woda nie nalała się psu do ucha, a gdyby się to zdarzyło, osuszyć wnętrze małżowiny usznej przy pomocy miękkiej szmatki, uważając, żeby nie podrażnić naskórka. Dbając o higienę uszu naszego przyjaciela możemy uniknąć wielu kłopotów, wskazówki na ten temat w zakładce można znaleźć w zakładce Jak czyścić psu uszy?

Uwaga:

Artykuł ma charakter informacyjny. Naszym celem jest zwrócenie uwagi opiekuna psa na te zmiany w jego wyglądzie oraz zachowaniu, które mogą być objawem choroby. Jeśli coś nas niepokoi, nie zwlekajmy z wizytą u lekarza weterynarii. Pies nie powie, co mu dolega, dlatego obserwujmy go bardzo uważnie, by móc przekazać jak najwięcej istotnych informacji o jego dolegliwościach i odpowiedzieć na zadawane pytania. Ułatwi to postawienie prawidłowej diagnozy i zwiększy szanse naszego przyjaciela na szybki powrót do zdrowia.