Ludzie porozumiewają się przede wszystkim przy pomocy głosu, gestykulacja odgrywa raczej rolę pomocniczą, choć niektórzy chętnie, a czasem nawet nadmiernie ją wykorzystują. Specjaliści od wizerunku oraz mowy ciała uwielbiają analizować zachowanie polityków i wypunktowywać ich wpadki, kiedy to postawa i gesty przekazują zupełnie co innego niż słowa. W przypadku psów nie ma tego problemu, ponieważ zestaw wysyłanych przez nie sygnałów, zarówno werbalnych jak i pozawerbalnych, jest zawsze prawdziwy i spontaniczny, bo w przeciwieństwie do ludzi one nie udają i pokazują to, co naprawdę w tej chwili czują.
Psy również używają głosu, jednak w ich przypadku to mowa ciała jest najważniejsza. Mają cały wachlarz sygnałów i zachowań, które pozwalają je łatwiej zrozumieć, a co za tym idzie, lepiej się z nimi komunikować. W ten sposób wyrażają swoje emocje, które czasem są przyjacielskie, a czasem wrogie. Dlatego warto je poznać choćby po to, żeby móc odczytać nastrój oraz zamiary psa i dostosować swoje zachowanie do jego intencji. To daje szansę, by przy spotkaniu z obcym, mało przyjaznym psem, w porę wycofać się i uniknąć konfrontacji. Do wielu pogryzień by nie doszło, gdybyśmy rozumieli, co pies chce nam powiedzieć i prawidłowo na to zareagowali.
Ze zrozumieniem własnego psa zazwyczaj nie mamy problemu. Doskonale znamy wysyłane przez niego sygnały, ponadto w kontaktach z właścicielem pies czuje się pewnie i bardziej wyraźnie i żywiołowo wyraża swoje emocje. Jeśli mu na czymś zależy, potrafi uruchomić cały arsenał środków, by zwrócić na siebie uwagę. Każdy z nich ma swój własny sposób komunikowania się z opiekunami, ale istnieją również sygnały uniwersalne, które pozwalają odczytać intencje każdego, nawet obcego psa. Ich znajomość w wielu przypadkach może się okazać bardzo przydatna.
Każda z tych pozycji oznacza co innego i pozwala przewidzieć zamiary psa
(opisujemy je w osobnym artykule, link na dole strony)
To, co pies chce nam przekazać za pomocą mowy ciała jest niezwykle spójne: informacje jakie odbieramy widząc jego postawę, są konsekwentnie wzmacniane spojrzeniem, ustawieniem uszu, wyrazem pyska oraz pozycją i ruchem ogona. Na dodatek wszystkie psy używają tych samych sygnałów, co oznacza, że jeśli je poznamy i nauczymy się je rozszyfrowywać, nawet widząc psa po raz pierwszy w życiu, możemy bezbłędnie rozszyfrować jego zamiary. To powoduje, że nawet wobec obcego, agresywnie nastawionego psa, nie jesteśmy na z góry straconej pozycji. Pies rzadko atakuje bez uprzedzenia, przeważnie najpierw ostrzega, stopniowo eskalując siłę przekazu. Dzięki temu człowiek, który znalazł się w opałach nie jest bez szans pod warunkiem, że potrafi poprawnie odczytać mowę jego ciała, potrafi ocenić jak duże jest zagrożenie i jak się powinien w tej sytuacji zachować. Uruchomienie sygnałów uspokajających potrafi zneutralizować największego agresora.
Znajomość mowy ciała przyda się również w momencie spotkań naszego podopiecznego z innymi psami. Wychodząc na spacer trudno ich uniknąć, jednak znajomość reakcji własnego psa oraz umiejętność rozszyfrowania intencji zbliżającego się czworonoga pozwala ocenić jak przebiegnie spotkanie i w porę zareagować. Choć pojęcie „mowa ciała” wiązane jest przede wszystkim z psami oraz sygnałami jakie sobie wzajemnie wysyłają, to jej znajomość jest ważna także dla ich właścicieli, ponieważ mogą z bardzo dużym prawdopodobieństwem przewidzieć jak przebiegnie spotkanie i albo pozwolić im się do siebie zbliżyć, albo póki czas bardzo spokojnie, bez niepotrzebnej nerwowości zmienić trasę, żeby nie dopuścić do ich spotkania. Człowiek też używa mowy ciała, tyle, że w odczuciu psa jest ona chaotyczna i trudna do zrozumienia. Dzieje się tak dlatego, że nasze gesty nie zawsze są spójne z przekazem słownym, a na dodatek za każdym razem inne. Trzeba naprawdę zrównoważonego psa, żeby nieznajomego człowieka, który na ulicy nagle rzuca się w objęcia jego pana nie potraktował jak napastnika. Dlatego jeśli w powitaniach uczestniczy pies, lepiej zachować powściągliwość.
Pozostaje odpowiedź na pytanie: w jaki sposób człowiek powinien komunikować się z psem, żeby być dobrze przez niego zrozumianym. Wprawdzie swojego psa można nauczyć znaczenia wielu słów, ale nie ma szans, by potrafił zrozumieć wypowiadane przez nas zdania, chyba że wyłowi znajome słowo. Natomiast z modulacji głosu i gestów doskonale odczyta, w jakim jego pan jest humorze, czy jest przez niego chwalony czy ganiony. Na podstawie zachowania bezbłędnie rozszyfrowuje nastrój swojego opiekuna, żywiołowy zazwyczaj pies potrafi się wyciszyć kiedy dostrzega, że jego pan jest chory lub przygnębiony. Wielu właścicieli psów zauważyło, że kiedy mieli zły dzień, pies doskonale to wyczuwał i starał się ich pocieszyć, lub co najmniej się nie narzucać. Psy mają wiele empatii dla osób, do których się przywiązują i zawsze przeżywają, kiedy ktoś z rodziny jest w gorszym nastroju.
Własne psy rozumieją wprawdzie tylko niektóre wypowiadane przez nas słowa, których wcześniej ich nauczyliśmy, za to bezbłędnie radzą sobie z odczytywaniem naszego głosu, postawy oraz nastroju. Gorzej jest z komunikacją z obcymi psami, często mało przyjaznymi lub nawet agresywnymi, które działają na podstawie tego co widzą. Niestety większość z nas nie ma pojęcia jak przekazać psu, że nie ma wobec niego złych intencji i robi całą masę błędów: krzyczy, wymachuje rękami, przy czym cały czas patrzy mu prosto w oczy, a kiedy pies się zbliża, rzuca się do ucieczki. Skutek takiego działania jest najgorszy z możliwych, bo w tym momencie pies czuje się zagrożony i atakuje. Nie doszłoby do tego, gdybyśmy wiedzieli, że trzeba zastosować zrozumiałą dla psa mowę ciała i wysłać mu odpowiednie sygnały uspokajające. Ale żeby to zrobić trzeba je znać. Naprawdę warto się ich nauczyć, bo są proste i uniwersalne, zrozumieją je wszystkie psy na całym świecie, bez względu na język jakim posługują się ich właściciele.
Uwaga:
Wszystkie widoczne na szkicu postawy odzwierciedlające psie emocje, są bardzo dokładnie opisane w artykule “Co nam mówi postawa psa?“ Ich znajomość może nam oszczędzić wielu kłopotów.
